Muzeum w Łowiczu to jedna z najważniejszych instytucji kultury regionu łowickiego, zajmująca się ochroną, dokumentowaniem i popularyzacją dziedzictwa historycznego oraz etnograficznego ziemi łowickiej. Siedziba muzeum mieści się w zabytkowym gmachu pomisjonarskim przy Starym Rynku w Łowiczu, którego początki sięgają końca XVII wieku. Obiekt został zaprojektowany przez wybitnego architekta Tylmana z Gameren i przez wieki pełnił różne funkcje edukacyjne oraz administracyjne.

Historia muzeum sięga przełomu XIX i XX wieku i związana jest z działalnością społecznika oraz kolekcjonera Władysława Tarczyńskiego, który w 1905 roku udostępnił publiczności swoje „Zbiory Starożytności”. W kolejnych latach placówka rozwijała się jako Muzeum Starożytności i Pamiątek Historycznych, gromadząc cenne eksponaty związane z historią, sztuką oraz kulturą ludową regionu. Istotny wkład w rozwój zbiorów miało także Muzeum Etnograficzne Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, powstałe dzięki działalności Anieli Chmielińskiej.

Obecnie muzeum działa jako jednostka organizacyjna Starostwa Powiatowego w Łowiczu. Instytucja prowadzi działalność wystawienniczą, edukacyjną i popularyzatorską, organizując wystawy czasowe, lekcje muzealne, warsztaty oraz wydarzenia związane z tradycją regionu łowickiego. W zbiorach znajdują się m.in. eksponaty archeologiczne, historyczne, etnograficzne i artystyczne, ze szczególnym uwzględnieniem kultury ludowej Księżaków Łowickich.

W strukturze muzeum funkcjonuje również Skansen w Maurzycach – jeden z najcenniejszych skansenów w centralnej Polsce. Prezentuje on tradycyjną architekturę i kulturę dawnej wsi łowickiej, umożliwiając zwiedzającym poznanie codziennego życia mieszkańców regionu na przestrzeni XIX i XX wieku. Dzięki połączeniu działalności muzealnej i skansenowskiej instytucja pełni ważną rolę w zachowaniu lokalnego dziedzictwa kulturowego oraz promocji historii regionu.